اگر قصد تمدید یا دریافت معاینه فنی خودرو دارید و نمیخواهید وقتتان در صف طولانی یا مراجعههای تکراری تلف شود، این مقاله دقیقاً برای شماست. در این راهنمای کامل، از صفر تا صد فرایند معاینه فنی، مدارک مورد نیاز، هزینهها، شرایط مردودی و نکات طلایی قبولی در بار اول را یاد میگیرید.
معاینه فنی خودرو چیست و چرا اهمیت دارد؟
معاینه فنی فرایندی است که در آن سلامت فنی خودرو از نظر آلایندگی، ایمنی، ترمز، تعلیق، نور و… بررسی میشود تا اطمینان حاصل شود وسیله نقلیه تهدیدی برای محیط زیست و ایمنی جادهها نیست.
- هدف اصلی: کاهش آلودگی هوا و افزایش ایمنی تردد.
- الزام قانونی: تمام خودروهای سواری داخلی بعد از ۴ سال از تاریخ تولید و خودروهای وارداتی بعد از ۱ سال باید معاینه فنی بگیرند.
- کنترل آنلاین: پلیس راهور از طریق پلاک، خودروهای بدون معاینه فنی را جریمه میکند (۵۰ هزار تومان روزانه).
انواع معاینه فنی خودرو در ایران
| نوع معاینه | کاربری | دوره اعتبار | ویژگی مخصوص |
|---|---|---|---|
| عادی | خودروهای سواری معمولی | یک سال | – |
| برتر | خودروهای کمآلاینده یا دارای عملکرد عالی | یک سال | کارت طلایی معاینه صادر میشود |
| سنگین | کامیونها، اتوبوسها، مینیبوسها | ۶ ماه | آزمون ایمنی و آلایندگی دقیقتر |
مدارک لازم برای معاینه فنی خودرو
- کارت خودرو یا سند مالکیت
- برگه معاینه فنی قبلی (در صورت وجود)
- کارت ملی مالک یا وکالتنامه معتبر
- بیمه شخص ثالث معتبر
نکته مهم: اگر وکالتنامه دارید، حتماً ذکر “مجوز معاینه فنی” در وکالتنامه الزامی است.
مراحل انجام معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵
۱. نوبتگیری اینترنتی
برای جلوگیری از اتلاف وقت، از سایت رسمی mycar.ir یا اپلیکیشن «سیمفا» نوبت رزرو کنید. در این مرحله باید نوع خودرو، شماره پلاک، مرکز مدنظر و زمان مراجعه را مشخص نمایید.
۲. ورود به مرکز و ثبت اطلاعات
در هنگام ورود، مأمور مرکز اطلاعات پایه خودرو را ثبت میکند و قبض پرداخت صادر میشود.
۳. مراحل آزمون فنی
- آزمون آلایندگی: سنجش گازهای خروجی از اگزوز (CO، HC، NOx).
- تست ترمز: بررسی عملکرد سیستم ترمز دستی و پایی با دستگاه.
- آزمون چراغها و نور: تنظیم شدت و زاویه نور جلو.
- آزمون کمکفنرها و تعلیق: ارزیابی پایداری خودرو در دستاندازها.
- بازرسی چشمی: بررسی زنگزدگی، شکستگی شیشهها و وضعیت ظاهری خودرو.
۴. چاپ نتیجه و برچسب معاینه
در صورت قبولی، «برچسب معاینه فنی معتبر» بر روی شیشه نصب شده و اطلاعات به سامانه پلیس راهور ارسال میشود.
هزینه معاینه فنی در سال ۱۴۰۵
براساس مصوبه معاونت حمل و نقل، نرخ پایه معاینه فنی خودروهای سواری در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است:
| نوع وسیله نقلیه | هزینه (تومان) |
|---|---|
| خودرو سواری بنزینی | ۷۲,۰۰۰ |
| خودرو دوگانهسوز | ۸۰,۰۰۰ |
| خودروهای دیزلی سبک | ۹۰,۰۰۰ |
| خودروهای سنگین | ۱۱۰,۰۰۰ |
توجه: اگر در آزمون اول مردود شوید، آزمون دوم تا ۱۵ روز رایگان است.
دلایل اصلی مردودی در معاینه فنی
براساس تجربه کارشناسان فنی مراکز، بیش از ۶۰٪ خودروهای مردود در تهران به دلایل زیر رد میشوند:
- خرابی یا گرفتگی مبدل کاتالیست (کاتالیزور).
- تنظیم نبودن سوخت و هوا و احتراق ناقص.
- کم بودن ضخامت لنت ترمز.
- کثیفی فیلتر هوا یا روغن موتور بیکیفیت.
- تنظیم نبودن چراغ جلو یا خرابی لامپها.
ترفندهای طلایی قبولی ۱۰۰٪ در معاینه فنی
- قبل از مراجعه، فیلتر هوا را تعویض کنید: فیلتر کثیف باعث افزایش CO در اگزوز میشود.
- روغن باکیفیت و استاندارد بریزید: موتورهای با روغن سوخته معمولاً آلایندگی بالایی دارند.
- لاستیکها و ترمز را بررسی کنید: در صورت بالانس نبودن، خودرو در تست ترمز رد میشود.
- موتور درجا کار نکند: قبل از تست موتور را گرم کنید تا مصرف سوخت به حالت نرمال برسد.
- شیشه جلو و چراغها را تمیز کنید: در آزمون نور نقش مؤثری دارد.
تجربه و نظر کارشناسی: نکاتی که فقط تعمیرکاران حرفهای میدانند
بهعنوان متخصص فنی خودرو، تجربه نشان داده که بسیاری از خودروها با انجام چند اقدام ساده، به راحتی «برگه معاینه فنی برتر» میگیرند:
- کاتالیزور سالم: اگر بالای ۸۰،۰۰۰ کیلومتر کار کرده، حتماً تست عملکردش را بگیرید.
- شمع و وایر نو: جرقه ضعیف باعث احتراق ناقص و مردودی در آلایندگی میشود.
- خودروهای دوگانهسوز: حتماً معاینه را در حالت بنزینی انجام دهید چون دقت سیستم گاز پایینتر است.
- تست دود قبل از مراجعه: در تعمیرگاه مجهز، تست اولیه انجام دهید تا از نتیجه مطمئن شوید.
اگر خودرویی در آزمون آلایندگی رد شود، معمولاً با شستوشوی انژکتور و تعویض شمعها در ۹۰٪ موارد برنده آزمون بعدی خواهد شد.
مراکز معتبر معاینه فنی در تهران (و سایر استانها)
بر اساس سامانه inspection.mycar.ir، بیش از ۵۰۰ مرکز فعال در سراسر کشور وجود دارند. چند مرکز محبوب در تهران عبارتاند از:
- مرکز بیهقی (منطقه ۶) – یکی از دقیقترین مراکز کشور
- مرکز آبشناسان (منطقه ۵)
- مرکز چمران (منطقه ۹)
- مرکز الغدیر (شرق تهران)
توصیه کارشناسی: برای صرفهجویی در زمان، صبح زود قبل از ساعت ۸ مراجعه کنید؛ صفها معمولاً از ۹ شلوغ میشوند.
سوالات پرتکرار درباره معاینه فنی خودرو
۱. اگر خودرو دو بار رد شود چه میشود؟
هیچ جریمهای ندارد، اما باید مجدداً هزینه کامل پرداخت و مراحل از اول انجام شود.
۲. بدون معاینه فنی میتوان سفر بینشهری رفت؟
خیر. در تمام آزادراهها دوربینها وضعیت معاینه فنی را چک میکنند و جریمه روزانه اعمال میشود.
۳. معاینه فنی برتر چه امتیازی دارد؟
خودرویی که موفق به دریافت معاینه فنی برتر شود، در طرحهای محدوده آلودگی و زوجوفرد مشمول تخفیف یا معافیت میگردد.
۴. آیا خودروهای برقی نیاز به معاینه فنی دارند؟
بله، ولی فقط از نظر سیستم ترمز، تایر و بخش ایمنی بررسی میشوند (تست آلایندگی حذف میشود).
جمعبندی و توصیه نهایی
معاینه فنی خودرو فقط الزام قانونی نیست، بلکه تضمینی برای ایمنی شما و خانوادهتان است. بیتوجهی به این موضوع میتواند به بروز تصادف یا هزینههای سنگین تعمیر منجر شود. اگر پیش از مراجعه، خودرو را بررسی و سرویس کنید، ۹۰٪ احتمال قبولی در همان مراجعه اول وجود دارد.
اقدام پیشنهادی: قبل از هر سفر یا تمدید بیمه، وضعیت معاینه فنی خود را از طریق سایت mycar.ir بررسی کنید و در صورت نیاز، نوبت خود را رزرو نمایید. به یاد داشته باشید، خودرو سالم = رانندگی ایمن = جادهای امنتر برای همه.